Górnictwo w rejonie Bystrzycy Górnej i Złotego Lasu

Kopalnie i sztolnie bogatego w wyrobiska obszaru Gór Sowich - od Świebodzic do Żdanowa.
Wiadomość
Autor
Awatar użytkownika
Slaworow
Administrator
Posty: 753
Rejestracja: 10 lip 2015, 14:40

Górnictwo w rejonie Bystrzycy Górnej i Złotego Lasu

#1 Post autor: Slaworow » 06 wrz 2015, 15:06

W rejonie Bystrzycy Górnej, Śląskiej Doliny i na obszarze tzw. Złotego Lasu od XVI wieku eksploatowano złoża rud polimetalicznych znajdujących się w żyłach kwarcowo - barytowych. Były to minerały głównie ołowiu i srebra, choć też zdarzały się niewielkie ilości miedzi i cynku, a nawet niklu. Ponadto lokalne nazwy - jak na przykład Złoty Las (niem. Goldene Wald) - sugerują, że w okolicy mogło być również wydobywane złoto.

Pierwsza wzmianka o robotach górniczych w rejonie Bystrzycy Górnej pochodzi z 1539 roku i dotyczy prośby skierowanej do cesarza przez Ernesta Schaffgotscha z Pogorzały o zezwolenie na poszukiwanie złóż rud metali i założenie kopalń na terenie posiadłości ziemskich Lubachowa i Bystrzycy. Dokument zawiera też prośbę o zawieszenie pobierania podatku od wydobycia rud w istniejącej na tym terenie kopalni srebra, ołowiu i złota. Z 1545 roku pochodzi kolejna informacja, dotycząca sprzedaży kuksów przez gwarectwo. Nie zachowały się jednak informacje, odnośnie której kopalni dotyczyła transakcja. Kolejna informacja pochodzi z 1573 roku i dotyczy nadużyć bystrzyckich gwarków, którzy na właścicielu okolicznych ziem - Seidlitzu - wymusili dostawy drewna. Z 1575 roku pochodzi spis gwarectw działających wtedy w rejonie Bystrzycy Górnej, w którym wymieniono gwarectwa St. Stephan Achter i Geistliche Hülf Gottes jako działające w samej Bystrzycy, oraz St. Johannisstollen am Guldwasser działające w nieodległym Lubachowie.

Oprócz kopalń, w 1575 roku w Lubachowie działała też tłuczka i huta, z którą wiąże się ciekawa historia. Otóż w tym roku w hucie udało się wytopić jedynie 12,1 kg srebra, co oznaczało niezbyt dobry wynik. Za straty obwiniono hutmistrza, za którym to wstawił się gwardian praskiego klasztoru twierdząc, że na hutmistrza ktoś rzucił zły urok i przez to nie może on odpowiadać za słaby wynik wytopu.

Roboty górnicze zostały przerwane w okresie wojny trzydziestoletniej (1618 - 1648), a ich wznowienie nastąpiło dopiero w XVIII wieku. W 1707 roku działała w rejonie Bystrzycy Górnej kopalnia Conrad Glück założona na bazie starszych wyrobisk. Jak ustalił Michał Stysz, być może jest to kopalnia dostępna do dzisiaj i znana jako Marie - Agnes. W latach 1739 - 1744 w dawnej kopalni na obszarze Złotego Lasu prowadziło prace gwarectwo Christinenglück, założona przez hrabiego Hochberga z Książa. W samym przysiółku Złoty Las czynna była także huta. Wojna przewała prace górnicze, wznowione dopiero w 1771 roku przez gwarectwo Victor Friedrich, które eksploatowało złoże do 1785 roku. W 1810 roku doszło do kolejnego uruchomienia kopalni na obszarze Złotego Lasu przez pruskiego komendanta ze Świdnicy. Założono wtedy kopalnię Wilhelmine, jednak przedsięwzięcie nie powiodło się z powodu słabych wyników i w 1818 roku kopalnię zamknięto. W 1844 roku na starych wyrobiskach założono kopalnię Beathe, lecz z powodu wyczerpania rudy i braku perspektyw po kilku latach została ona zamknięta, co zakończyło historię eksploatacji rud w tym rejonie.

Historycznie na terenie Bystrzycy Górnej i Lubachowa znajdowały się następujące kopalnie:
kopalnia Schaffgotscha (? - 1539 - ?)
kopalnia gwarectwa (? - 1573 - ?)
St. Stephan Achter (? - 1575 - ?)
Geistliche Hülf Gottes (? - 1575 - ?)
St. Johannisstollen am Guldwasser (? - 1575 - ?)
Segen Gottes (? - 1584 - 1589, 1611 - przed 1618)
Conrads Glück (1707 - ?)
  • Marie Agnes (1707 - ?)
Beathe (1844 - ?) założona na wyrobiskach starszych kopalń:
  • Christinenglück (1739 - 1744)
    Victor Friedrich (1771 - 1785)
    Wilhelmine (1810 - 1818)

Tematy powiązane:
Kopalnia Beathe (Wilhelmine) w Złotym Lesie
Kopalnia Marie - Agnes w Bystrzycy Górnej

Literatura:
- Eufrozyna i Zygfryd Piątek, Górnictwo rud metali w Górach Sowich, wyd. Studio Artystyczno-Reklamowe "TAK", Wrocław 2000, s. 78 - 86.
- T. Dziekoński, Wydobywanie i metalurgia kruszców na Dolnym Śląsku od XIII do połowy XX wieku, Wrocław 1972, s. 315 - 317.
Załączniki
Kopalnie - Bystrzyca.jpg
Kopalnie w rejonie Bystrzycy Górnej (na podstawie art. M. Stysza z Sudetów 02 - 05 2010)
Kopalnie - Bystrzyca.jpg (2.85 MiB) Przejrzano 2052 razy

Awatar użytkownika
Slaworow
Administrator
Posty: 753
Rejestracja: 10 lip 2015, 14:40

Górnictwo w rejonie Bystrzycy Górnej i Złotego Lasu

#2 Post autor: Slaworow » 06 wrz 2015, 15:12

Mapa przedstawiająca rozpieszczenie linii pingów (niebieskie linie) oraz warp pokopalnianych w rejonie góry Widna na północ od Bystrzycy Górnej. Zwłaszcza pingi wskazują, gdzie należy jeszcze szukać pozostałości dawnego górnictwa.
Bystrzyca - Żyły.jpg
Bystrzyca - Żyły.jpg (1016.96 KiB) Przejrzano 2051 razy
Fragment niemieckiej mapy geologicznej z wyszczególnieniem przebiegu żył polimetalicznych oraz lokalizacją starych kopalń na obszarze tzw. Złotego Lasu.
Zloty Las - Beathe.jpg
Zloty Las - Beathe.jpg (1.47 MiB) Przejrzano 2051 razy

Awatar użytkownika
Slaworow
Administrator
Posty: 753
Rejestracja: 10 lip 2015, 14:40

Górnictwo w rejonie Bystrzycy Górnej i Złotego Lasu

#3 Post autor: Slaworow » 06 wrz 2015, 15:28

M. Madziarz, H. Sztuk - Prace badawczo - inwentaryzacyjne stanowisk dawnego górnictwa kruszców jako element zabezpieczenia, ochrony i wykorzystania dziedzictwa górniczego Dolnego Śląska [w:] Prace naukowe Instytutu Górnictwa Politechniki Wrocławskiej, Studia i materiały nr 42, Wrocław 2012, s. 163 - 178
M. Madziarz, H. Sztuk - Prace badawczo - inwentaryzacyjne stanowisk dawnego górnictwa kruszców jako element zabezpieczenia, ochrony i wykorzystania dziedzictwa górniczego Dolnego Śląska.pdf
M. Madziarz, H. Sztuk - Prace badawczo - inwentaryzacyjne stanowisk dawnego górnictwa kruszców jako element zabezpieczenia, ochrony i wykorzystania dziedzictwa górniczego Dolnego Śląska
(378.25 KiB) Pobrany 96 razy
M. Madziarz - Rozwój prac badawczo - inwentaryzacyjnych dawnego górnictwa kruszców w Bystrzycy Górnej [w:] Dzieje górnictwa – element europejskiego dziedzictwa kultury, t. 2 pod red. P.P. Zagożdżona i M. Madziarza, Wrocław 2009, s. 194- 208
M. Madziarz - Rozwój prac badawczo - inwentaryzacyjnych dawnego górnictwa kruszców w Bystrzycy Górnej.pdf
M. Madziarz - Rozwój prac badawczo - inwentaryzacyjnych dawnego górnictwa kruszców w Bystrzycy Górnej
(687.87 KiB) Pobrany 91 razy
K. Krzyżanowski, D. Wójcik - Kopalnia w sześciu odsłonach
Sudety nr 9 (42) wrzesień 2004, s. 16 - 17
K. Krzyżanowski, D. Wójcik - Kopalnia w sześciu odsłonach - Sudety 9-2004 s. 16 - 17.rar
K. Krzyżanowski, D. Wójcik - Kopalnia w sześciu odsłonach - Sudety 9-2004 s. 16 - 17
(2.2 MiB) Pobrany 93 razy

Tarantoga
Posty: 8
Rejestracja: 24 lut 2016, 11:04

Górnictwo w rejonie Bystrzycy Górnej i Złotego Lasu

#4 Post autor: Tarantoga » 30 mar 2016, 13:22

Widać jakieś minerały na warpach, czy wszystko zarośnięte?

ODPOWIEDZ

Wróć do „Górnictwo Gór Sowich”