[Miedzianka] Pole Zachodnie (Westfeld)

Górnictwo w Miedziance, Ciechanowicach, Mniszkowie i Przybkowicach od najdawniejszych do współczesnych czasów.
Wiadomość
Autor
Awatar użytkownika
Slaworow
Administrator
Posty: 753
Rejestracja: 10 lip 2015, 14:40

[Miedzianka] Pole Zachodnie (Westfeld)

#1 Post autor: Slaworow » 10 paź 2015, 14:53

Pole Zachodnie znajdowało się przede wszystkim na obszarze miasta Miedzianka oraz w najbliższych okolicach. Od zachodu graniczyło z Janowicami Wielkimi, północną granicę wyznaczał Bóbr, natomiast południowa przebiegała między Miedzianką a Mniszkowem. Od wschodu pole graniczyło z Polem Środkowym (Centralnym), na który składały się wyrobiska udostępnione sztolnią Miedziankowską (Kupferberger Stollen) oraz kilka innych, mniejszych kopalni. Granicę w tym miejscu wyznaczał de facto uskok, ciągnący się od zakola Bobru pasem na południe, kawałek za wschodnimi granicami miasta. Liczne żyły Pola Zachodniego udostępnione były przede wszystkim szybami. Wyrobiska odwadniane były sztolniami dziedzicznymi Einigkeit i Neuglücker, spełniającymi nie tylko funkcje sztolni wodnych, ale także chodników udostępniających złoże do wybierki.

Górnictwo w tym rejonie sięga czasów bardzo dawnych, jeszcze z XIII wieku. Kolejne kopalnie często wykorzystywały stare wyrobiska, by za pomocą nowych technik górniczych móc zejść coraz głębiej z eksploatacją.

W okresie II Wojny Światowej na tym terenie prowadzono prace badawcze w celu rozpoznania rozpoznania okruszcowania uranowego. Badano przede wszystkim hałdy i zwały dawnych wyrobisk, bowiem żadna kopalnia w tamtych latach nie prowadziła już eksploatacji. Po wojnie terenem tym zainteresowano się w ramach poszukiwań uranu w Sudetach. Po stwierdzeniu opłacalności wydobycia (dalej de facto w warunkach gospodarki wojennej!) w krótkim czasie rozpoczęto przygotowywać złoże do eksploatacji. W 1947 roku rozpoczęły się prace górnicze, prowadzone przez polskich górników - ochotników. Roboty górnicze i geologiczne prowadzone były pod nadzorem kadry ze Związku Radzieckiego. Zakład górniczy objęty był klauzurą tajności, a całego terenu oraz spokoju prac strzegł oddział Korpusu Bezpieczeństwa Wewnętrznego. W ciągu kilku lat metodą rabunkową wybrano najcenniejsze i najbardziej obfite złoża. Wydrążono w tym celu wiele kilometrów chodników na 12 poziomach eksploatacyjnych, z których najgłębszy znajdował się ponad 200 metrów pod ziemią. Niekonsekwentne stosowanie zabezpieczeń chodników (w postaci np. podsypki), ich gęstość oraz niewielka odległość między poziomami eksploatacyjnymi doprowadziły do wystąpienia szkód górniczych w krótkim okresie po zaprzestaniu wydobycia, co w efekcie przyczyniło się się do zagłady miasta Miedzianka.

W kontekście unicestwienia Miedzianki można brać pod uwagę jeszcze jedną hipotezę. Mianowicie rabunkowa wybierka złoża mogła nie pozwalać na dokładne wybieranie rudy, pozostawiając jej spore ilości w formie pozabilansowej. Eksploatacja tych zasobów byłaby zapewne nieopłacalna metodą górnictwa podziemnego. Z tego też powodu można było pokusić się o wysiedlenie miasta (które i tak należało do małych, o niewielkiej ilości mieszkańców), by przygotować teren pod ewentualne wydobycie odkrywkowe, w przyszłości.


Żyły:
- Antoinette
- Sonne
- Neuglück
- Gewerkenfreude
- Frohe Erwartung
- Einigkeit
- Schwarzer Adler
- Rosenstiel
- Frisch Glück
- Zwischengang
- Reicher Trost


Najczęściej żyły brały swoją nazwę od kopalni, która je eksploatowała, lub szybu, który udostępniał złoże, lecz nie zawsze. Można wymienić kilka dawniej działających tu kopalni:

Sztolnie i kopalnie:
- Einigkeit
- Antoinette
- Neuglück
- Gewerkenfreude
- Frohe Erwartung
- Schwarzer Adler
- Rosenstiel
- Frisch Glück
- Reicher Trost
- Friederick
- Victor


Pole Zachodnie obejmowało mniej więcej obszar ukazany na poniższej mapie. Ponieważ niezmiernie trudno jest dotrzeć do informacji o poszczególnych wyrobiskach, niektóre miejsca mogły zostać źle opisane. Umiejscowienia niektórych szybów czy sztolni też nie należy traktować jako dokładnych koordynatów.
Kolorem czerwonym zaznaczone są sztolnie a kolorem niebieskim - szyby. Podano nazwy szybów według numeracji z okresu funkcjonowania kopalni uranu. Gotycką czcionką opisano ustalone historyczne nazwy poszczególnych szybów i wyrobisk.
Miedzianka - Duża LIDAR - Pole Zachodnie.jpeg
Miedzianka - Pole Zachodnie. Sztolnie i szyby
Miedzianka - Duża LIDAR - Pole Zachodnie.jpeg (2.56 MiB) Przejrzano 2115 razy

Obecny stan wyrobisk
W okresie funkcjonowania kopalni uranu, która rozpoczęła swą szkodliwą działalność w 1947 roku a zakończyła w 1954 roku, udostępniono do eksploatacji wiele starych chodników oraz wydrążono mnóstwo nowych. Stare chodniki niejednokrotnie dostosowywano do wymogów współczesnego górnictwa, poszerzając je i powiększając, przez co niszczono ich zabytkowy przekrój. Z unikalnego charakteru starych kopalni zapewne nie zostało wiele. Ponadto mając na uwadze po pierwsze sposób, w jaki wybierano złoże, po drugie fakt, że istnieją tam szkody górnicze oraz po trzecie, że w terenie co jakiś czas można zaobserwować nowe zapadliska, należy przypuszczać, że ze sztolni naprawdę niewiele pozostało, a nawet jeśli, to będą to wyrobiska w bardzo złym stanie, grożące zawaleniem. Taki stan rzeczy występuje na pewno na terenie dawnego miasta, gdzie było największe zagęszczenie chodników. Nieco lepszy stan może występować w obszarze północnym (rejon kopalni Antoinette) oraz południowym pola (rejon kopalni Einigkeit i Reicher Trost), ponieważ - według dostępnych planów - tam zagęszczenie chodników nie było tak duże. W tych miejscach mogą zostać też napotkane relikty górnictwa w postaci zabytkowego ociosu sztolni. Na znalezienie "fantów" w postaci kołowrotów, resztek maszyn etc. nie liczyłbym. Chodniki tego pola zostały zapewne w miarę dobrze przeczyszczone ze wszystkich elementów, mogących przeszkadzać w eksploatacji złoża.

Do kwestii zniszczenia chodników dochodzi również sprawa zalania kopalni. Mając na uwadze wielkość wypływu wody z dziś widocznych w terenie sztolni wodnych należy sądzić, że generalnie wszystkie poziomy poniżej poziomów sztolni odwadniających (Einigkeit, Antoinette i Neuglücker) są zalane.

Wszystkie znane szyby, na których funkcjonowała kopalnia uranu, są niedrożne. Zostały zestrzelone podczas likwidacji kopalni lub uległy naturalnemu zawaleniu później. Tą drogą raczej nie da się wejść do wyrobisk.


Perspektywy eksploracyjne
Perspektywy jednak jakieś są, nie będzie to niestety nic łatwego. Nie ma tam szybu czy sztolni za krzakiem, do którego można wejść i eksplorować większą część kopalni. Dostanie się do wyrobisk wymagało będzie zaangażowania sporo sił i wolnego czasu, co za tym idzie wymuszona będzie na tym polu współpraca wielu ekip, bo raczej jedna ekipa nie da rady podołać temu zadaniu samodzielnie.

Najniżej położone sztolnie odwadniające to Antoinette, Einigkeit oraz Neuglücker. Niestety wszystkie są zawalone, jednak gdyby udało się je udrożnić, można by odwodnić część wyrobisk i spenetrować.

Sztolnia Einigkeit znajduje się na południowy wschód od Miedzianki, w lasku w dolinie Miedzianego Potoku. Była jedną z najdłuższych sztolni całego obszaru Miedzianki i Ciechanowic. Po drodze znajdowało się kilka szybów, m. in. funkcjonujący po wojnie szyb Reicher Trost. Z powodu obwałów w rejonach szybów (z których sporo było na szczęście niewielkimi świetlikami) sztolnia może być odcięta od głównych wyrobisk, niemniej jednak była to długa sztolnia, co daje perspektywy długiej eksploracji.

Sztolnia Neuglücker znajduje się nieco na północ od sztolni Einigkeit - jej wlot również odprowadzał wodę do doliny Miedzianego Potoku. Sztolnia łukiem dochodziła do szybu Nachtwächter (szyb numer 16) i dalej w kierunku szybu numer 5, czym udostępniała od strony zachodniej wyrobiska znajdujące się pod miastem.

Sztolnia Antoinette znajdowała się na północ od Miedzianki. Jej wylot - według dostępnych map górniczych - znajdował się w rejonie bezimiennego potoku spływającego do Bobru. Również jest zawalona i niedostępna i również wymaga udrożnienia, po wcześniejszym odnalezieniu.

Sztolnie Einigkeit, Antoinette oraz Neuglücker znajdowały się stosunkowo głęboko. Powyżej poziomu sztolni Einigkeit funkcjonowało jeszcze 6 poziomów, natomiast powyżej sztolni Antoinette jeszcze 5 (nie wszystkie na obszarze Miedzianki). Sztolnie te po odwodnieniu kopalni (chyba, że odwodnienie dalej funkcjonuje) powinny pozostawać suche. Problemem może być jedynie dostanie się na górne poziomy - zależy, czy zachował się jakiś szyb międzypoziomowy, który udostępniał wyżej położone chodniki. W przypadku sztolni Neuglücker zastanawiające jest jeszcze to, że nie znajdziemy jej na powojennych mapach zrobionych w latach działalności kopalni uranu, co oznacza, że z jakichś powodów nie leżała ona w kręgu zainteresowań górników.

Mniej więcej na tym samym poziomie, co sztolnia Antoinette, znajdowała się jeszcze jedna długa sztolnia, dochodząca pod miasto, wydrążona w okresie funkcjonowania kopalni uranu - tzw. sztolnia numer 15. Jej wylot znajduje się na północ od Miedzianki. Jej wlot obecnie przedstawia się jako rozległe zapadlisko z resztkami tamy górniczej u jego początku, w dodatku znajduje się na terenie prywatnym (czynne pastwisko). Udostępnienie tej sztolni dałoby możliwość dojścia chodnikiem aż pod samą Miedziankę, zwiedzając po drodze wyrobiska, które zostały przez kopalnię wchłonięte.

Na zachód od Miedzianki, ale jeszcze na obszarze Zachodniego Pola Górniczego, znajduje się kolejna sztolnia. Była to upadowa, która udostępniała najpłytszy poziom kopalni uranu - tak zwany poziom 22. Chodniki tej kopalni prawdopodobnie były połączone szybikiem z chodnikami znajdującymi się głębiej. Całość wyrobisk tego poziomu to kilkaset metrów, jednak podczas ich drążenia włączono również stare wyrobiska, o czym świadczy ich nieregularny kształt na mapie. Sztolnia jest obecnie zawalona. Jej dawny wlot znajduje się na terenie prywatnym - na używanym pastwisku dla bydła.


Podsumowanie
Z analizy map oraz dostępnych danych wynika, że z kilku stron jeszcze w dalszym ciągu można próbować dostać się do wyrobisk Pola Zachodniego. Daje to dość dobre perspektywy eksploracyjne. Przerażać i odstraszać może jedynie rozmiar i zakres koniecznych do tego robót, oraz wielkość sił, które trzeba będzie zaangażować w przedsięwzięcie, by można było myśleć o jego powodzeniu. Niezbędna do wykonania prac będzie współpraca wielu grup eksploracyjnych, ale wspólny wysiłek i zaangażowanie powinny się opłacić, skutkując dotarciem do miejsc, do których od wielu lat stopa ludzka nie dotarła.


Zawalony wlot sztolni Einigkeit, nad brzegiem Hutniczego Potoku:
einigkeit.jpg
einigkeit.jpg (125.23 KiB) Przejrzano 2115 razy
Źródło: Strona www.redbor.pl

tegroup

[Miedzianka] Pole Zachodnie (Westfeld)

#2 Post autor: tegroup » 10 paź 2015, 15:04

Też ostatnio męczy mnie temat Rudaw. Ostatnio wróciłem do numeru miesięcznika WUG-u z 2007r., gdzie też autorzy jednego z artykułów widzą spore perspektywy badawcze przed tym obszarem. Może w końcu się zbierzemy i zrobimy coś większego? Sztolnia ze zdjęcia wygląda na możliwą do udostępnienia stosunkowo niewielkimi siłami...

Awatar użytkownika
Slaworow
Administrator
Posty: 753
Rejestracja: 10 lip 2015, 14:40

[Miedzianka] Pole Zachodnie (Westfeld)

#3 Post autor: Slaworow » 10 paź 2015, 15:05

tegroup pisze:Też ostatnio męczy mnie temat Rudaw. Ostatnio wróciłem do numeru miesięcznika WUG-u z 2007r., gdzie też autorzy jednego z artykułów widzą spore perspektywy badawcze przed tym obszarem. Może w końcu się zbierzemy i zrobimy coś większego? Sztolnia ze zdjęcia wygląda na możliwą do udostępnienia stosunkowo niewielkimi siłami...
O ile rzeczywiście to jest ta sztolnia, ja tego miejsca nie widziałem, zdjęcie zapodałem za Redborem. Wierzę oczywiście w jego nieomylność :-)

PS. Coś mnie tu mąci obraz brak wypływu wody, ani nawet strumyka, nic. Co prawda może kadr tego nie obejmuje, ale jeśli tam rzeczywiście jest taka "sucha" sytuacja to kiepsko. Biorąc pod uwagę ile wyrobisk ogarnia ta sztolnia to wypływ wody powinien być duży. To może oznaczać, że albo sztolnia jest zawalona na dłuższym odcinku, albo gdzieśtam w jej ciągu jest zawał, który ją przegradza. W sumie obie wiadomości nie są zaraz pesymistyczne. Jak już powiedziane zostało - i tak trzeba będzie się ostro namachać, by gdzieś wejść.

Albo - jeszcze trzecia możliwość - woda znajduje łatwiejsze ujście pozostałymi dwiema sztolniami.

Awatar użytkownika
Slaworow
Administrator
Posty: 753
Rejestracja: 10 lip 2015, 14:40

[Miedzianka] Pole Zachodnie (Westfeld)

#4 Post autor: Slaworow » 10 paź 2015, 16:03

Sztolnia numer 15 - jak zostało wspomniane, wlot stanowi jedno wielkie zapadlisko. Na końcu zapadliska jest łączka, a na niej kolejne niewielkie zapadlisko, znajdujące się na linii sztolni. Wygląda na to, że ostatnie - i to w tym miejscu należy przeprowadzać ewentualne prace udostępniające.

Sztolnia znajduje się na ternie prywatnym, na czynnym pastwisku.

Poniżej stan na wrzesień 2015 roku.
Załączniki
DSCF3073.JPG
DSCF3073.JPG (819.79 KiB) Przejrzano 2110 razy
DSCF3077.JPG
DSCF3077.JPG (1.42 MiB) Przejrzano 2110 razy

Awatar użytkownika
Slaworow
Administrator
Posty: 753
Rejestracja: 10 lip 2015, 14:40

[Miedzianka] Pole Zachodnie (Westfeld)

#5 Post autor: Slaworow » 10 paź 2015, 16:05

Upadowa do poziomu 22 - na pierwszym planie widać dość głębokie (kilka metrów) zapadlisko w miejscu, gdzie przebiegała upadowa. Na drugim planie hałda po upadowej oraz - przed nią - zapadlisko w miejscu jej początku.
Załączniki
DSCF3080.JPG
DSCF3080.JPG (1.55 MiB) Przejrzano 2110 razy

Kali_7
Posty: 226
Rejestracja: 30 gru 2015, 20:43

[Miedzianka] Pole Zachodnie (Westfeld)

#6 Post autor: Kali_7 » 24 sty 2017, 21:36

plan wyrobisk z poziomu 96 dostępnym z sztolni nr 7. Długość wyrobisk dla tego poziomu to około 3200 m
Poziom 96 przechodzi płynnie w poziom 86, który to zaznaczyłem kolorem pomarańczowym. Opisałem też lokalizację większości szybów dla poziomu 96.
Widać, że ilość wyrobisk, które można by eksplorować z tego poziomu jest naprawdę pokaźna.
Niektóre obiekty, które Slawrow wrysował nie do końca pasują z tym co jest na planach, ale większość jest bardzo podobna. Istotna różnica jest przy szybie 2, 7, 9
Załączniki
sztolnia nr 7.jpg
sztolnia nr 7.jpg (1.65 MiB) Przejrzano 1603 razy

ODPOWIEDZ

Wróć do „Miedzianka i okolice”