[Miedzianka] Pole Wschodnie (Ostfeld)

Górnictwo w Miedziance, Ciechanowicach, Mniszkowie i Przybkowicach od najdawniejszych do współczesnych czasów.
Wiadomość
Autor
Awatar użytkownika
Slaworow
Administrator
Posty: 753
Rejestracja: 10 lip 2015, 14:40

[Miedzianka] Pole Wschodnie (Ostfeld)

#1 Post autor: Slaworow » 10 paź 2015, 15:49

Pole Wschodnie rozciągało się od wsi Orlina i przepływającego nieopodal potoku Orla w kierunku wschodnim, niemal pod same Ciechanowice. W kierunku południowym pole sięgało w okolice Przybkowic, obejmując dawne sztolnie, znajdujące się nieopodal wsi.

Górnictwo na tym obszarze rozwinęło się stosunkowo najpóźniej, bowiem dopiero w II połowie XVIII wieku. W 1747 roku powstało w Ciechanowicach gwarectwo, które rozpoczęło prace między innymi w kopalniach Adler i Fröhlicher Anblick. O wcześniejszych pracach nie zachowały się żadne dane. W tym czasie dość intensywnie działało już górnictwo na polach Zachodnim i Środkowym. Jednak to na Polu Wschodnim funkcjonowało ono najdłużej, bowiem ostatnia kopalnia (nie licząc robót prowadzonych po 1945 roku), działająca na szybie Neu Adler została zamknięta w 1925 roku.

Wydobycie rud miedzi na tym polu miało charakter podobny, jak na polach sąsiednich. Stosunkowo blisko siebie znajdujące się żyły udostępniane były szybami i sztolniami. Niewielka odległość ułatwiała połączenie wyrobisk górniczych w jeden sporych rozmiarów kompleks. Żyły, początkowo dość grube, wyklinowywały się wraz z głębokością, toteż wybieranie kolejnych partii złoża, zalegających niżej, ściśle zależne było od technologii górniczej, przede wszystkim od skutecznego odwadniania oraz technik urabiania skał. Bliskość wyrobisk powodowała również, że kolejne gwarectwa czy przedsiębiorstwa, decydując się na wznowienie wydobycia, często decydowały się oczyszczać stare chodniki by wybrać do końca znajdującą się tam rudę miedzi, oraz przeprowadzić prace rozpoznawcze. Roboty te zaowocowały powstaniem dość gęstej sieci chodników na obszarze funkcjonowania kopalni, a także wydrążeniem długiego przekopu do znajdującej się w dość sporej odległości kopalni w Przybkowicach. Efektem tego było powstanie sporego systemu chodników, rozciągniętych na dużej przestrzeni.

Również na tym polu po II wojnie światowej rozpoczęto badania nad występowaniem złóż uranu. Brak jest niestety bliższych i dokładniejszych informacji, na temat wykonanych robót. Podczas tych prac oczyszczono sztolnię Helene, która prawdopodobnie wtedy zyskała betonową obudowę przy wlocie. Należy sądzić, że udostępniono również inne chodniki, odchodzące od tej sztolni. Być może sprawę ułatwiał fakt, że ostatnia kopalnia zakończyła swój żywot ledwie 25 lat wcześniej, także wyrobiska mogły być jeszcze w całkiem dobrym stanie.


Żyły:
- Alt Adler
- Juliane Morgengang
- Silberfirst
- Friederike Julianne
- Helene
- Ferdinands Andeken
- Neu Adler
- Fröhlicher Anblick
- Blauer Gang
- Weißer Gang
- Bergrat Flegel
- Armin Christian
- Neuer Gang
- Neuer Friedrich
- Versuchung


Pole Zachodnie eksploatowane było przez wiele kopalni, których nazwy były przyporządkowywane eksploatowanym przez nie żyłom. Ponadto historycznie istniało tu kilka kopalń powstałych po ponownym uruchomieniu starych szybów i chodników.

Sztolnie i kopalnie:
- Adler (Goldene Sonne)
- Ferdinands Andenken
- Fröhlicher Anblick (Mond)
- Friederike Julianne
- Neuer Friedrich
- Aushilfe
- Consolidirte Reicher Trost
- Versuchung Grube



Pole Wschodnie obejmowało mniej więcej obszar ukazany na poniższej mapie, na której przedstawiono również przybliżone położenie niektórych sztolni i szybów. Dlatego też ich lokalizacji nie należy traktować jako dokładne koordynaty, tylko raczej jako wskazówka, co do rejonu ich historycznego położenia. Ze względu na brak dokładnych materiałów i duże zagęszczenie obiektów górniczych na tym terenie, niektóre lokalizacje mogą nie być nazwane poprawnie. Należy również pamiętać, że w terenie można znaleźć więcej pozostałości dawnych wyrobisk górniczych, niż to ukazano na mapie.
Na czerwono zaznaczono sztolnie, a kolorem niebieskim - szyby. Gotykiem opisano ustalone historyczne nazwy poszczególnych szybów i wyrobisk.
Miedzianka - Duża LIDAR - Pole Wschodnie.jpeg
Miedzianka - pole wschodnie. Sztolnie i szyby
Miedzianka - Duża LIDAR - Pole Wschodnie.jpeg (1.43 MiB) Przejrzano 1365 razy
Obecny stan wyrobisk
Najistotniejsza byłaby wiedza dotycząca zakresu robót przeprowadzonych na tym terenie po 1945 roku, ponieważ pozwoliłoby to ocenić w jakim stanie mogły się zachować wyrobiska oraz jakich zmian w nich dokonano. Brak jednak takich informacji, co może sugerować, że rozmiar prac górniczych nie był zbyt duży. Jeśli tak było, to sporo wyrobisk powinno zachować swój dawny kształt i charakter, w tym wypadku jednak naturalne procesy mogły spowodować zniszczenie nie remontowanych latami chodników.

Brak jest informacji odnośnie stanu zachowania zespołu wyrobisk w rejonie sztolni Przybkowickiej - zarówno samych sztolni udostępniających złoże od tej strony, jak i przekopu, który łączył je ze sztolnią Helene. Jednak biorąc pod uwagę, że kopalnia ta (Versuchung Grube) została założona na starszej kopalni, która już w momencie drążenia przekopu przedstawiała stan nie najlepszy, należy sądzić, że może być ona obecnie trwale niedostępna.

Spośród szybów pewna jest informacja o jednym, niezabezpieczonym, znajdującym się w terenie - Alt Adler. Obecnie funkcjonuje on jako nielegalne wysypisko śmieci. Wbrew informacjom, uzyskiwanym od różnych grup eksploracyjnych należy sądzić, że odchodzące od tego szybu chodniki już dawno temu zostały zasypane śmieciami. Według map topograficznych i skanów LIDAR-owych w terenie powinno znajdować się również spore zapadlisko po szybie Fröhliche Anblicker (odnośnie do którego również pojawiły się informacje o niedawnym eksplorowaniu płytko położonych chodników) oraz Friederike Julianne.

Perspektywy eksploracyjne
Najlepsze perspektywy eksploracyjne posiada obecnie sztolnia Helene - główna sztolnia odwadniająca całego kompleksu wyrobisk. Sztolnia ta łączy wszystkie główne wyrobiska Pola Wschodniego po czym biegnie w kierunku Przybkowic i tam łączy się ze starszą kopalnią.

Jeszcze niedawno sztolnia Helene była niedostępna ze względu na zawał znajdujący się w chodniku kilka metrów za początkową tamą, przekutą przez nieznanych eksploratorów. Kilka lat temu zawał udało się przekopać od góry, jednak próba ta odsłoniła kolejną tamę, zbudowaną z betonowych bloków. Tamy tej nie udało się pokonać aż do prawdopodobnie początku 2015 roku, kiedy to nieznana ekipa (jednaj mająca zapewne coś wspólnego z ekipą hiropterologów z Uniwersytetu Wrocławskiego) przekuła tamę i zainstalowała na wlocie solidne, żelbetonowe drzwi. Sztolnia jest więc dostępna.

Kopalnia w Przybkowicach dostępna była dwiema sztolniami, z czego jedna jest dostępna na krótkim odcinku. Kopalnia ta połączona jest ze sztolnią Helene oraz resztą wyrobisk Pola Zachodniego za pomocą długiego przekopu. Już podczas jego drążenia od sztolni Helene zdawano sobie sprawę, że chodniki kopalni w Przybkowicach będą bardzo zniszczone. Brak jest niestety informacji, czy je udrożniono. Z uwagi na powyższe, niemal pewne jest, że tą drogą raczej nie da się wejść do kopalni, choć wykluczenia będzie można dokonać tylko przez prace w terenie.

Jeżeli chodzi o szyby, to na pewno w przypadku Alt Adler i Fröhliche Anblicker można by pokusić się o wyczyszczenie ich ze śmieci i udostępnienie płytko położonych wyrobisk, tym bardziej, że istnieją informacje (a nawet zdjęcia), że można tą drogą dostać się do płytko położonych wyrobisk tych dwóch kopalń. Do prac w szybach konieczne byłoby użycie technik linowych. Reszta szybów jest od dawna niedostępna.

Podsumowanie
Na obszarze Pola Wschodniego górnictwo trwało najdłużej, bowiem zakończyło się dopiero w 1925 roku. Ponadto najprawdopodobniej rozmiar robót górniczych, przeprowadzonych na tym obszarze po 1945 roku nie był zbyt duży, co z jednej strony korzystnie mogło wpłynąć na zachowanie unikatowego charakteru wyrobisk, z drugiej strony pojawia się pytanie, czy chodniki, o które nikt nie dbał przez dziesięciolecia, w dalszym ciągu można bezpiecznie eksplorować. Ostatnia kopalnia zakończyła swoje funkcjonowanie ledwie 85 lat temu, co pozwala przypuszczać, że wyrobiska dalej mogą znajdować się w dobrym stanie, biorąc pod uwagę często niezły stan zachowania wyrobisk, nie używanych od o wiele dłuższego czasu.

Awatar użytkownika
Slaworow
Administrator
Posty: 753
Rejestracja: 10 lip 2015, 14:40

[Miedzianka] Pole Wschodnie (Ostfeld)

#2 Post autor: Slaworow » 10 paź 2015, 15:55

Tak obecnie wygląda wlot sztolni Helene - stan na wrzesień 2015 roku. Żeliwne drzwi otwierane od środka. Przez dziurę w nich można zobaczyć, że sztolnia jest drożna - przynajmniej na odcinku, jaki sięga nieuzbrojony wzrok.
Załączniki
DSCF2952.JPG
DSCF2952.JPG (568.39 KiB) Przejrzano 1364 razy

ODPOWIEDZ

Wróć do „Miedzianka i okolice”