Dziś będzie wątek o wykorzystaniu absorberów przy konstruowaniu stanowisk. Na wstępie odpowiedzmy sobie na pytanie po co w ogóle "zaśmiecać" stanowisko absorberami energii?
Otóż jest to bardzo rzadko wykorzystywane rozwiązanie, ale czasami najbardziej optymalne pod względem bezpieczeństwa.
Na powierzchni - podczas prac wysokościowych, albo zabawy w skałach (lub industrialu) b.rzadko zdarza się, żeby nie było dobrych punktów stanowiskowych. Jeżeli jakiś punkt nam nie pasuje to zwykle możemy nieco dalej znaleźć lepszy, i z wykorzystaniem różnych repów, zrobić dobre, mocne stanowisko. Tak samo w polskich jaskiniach/skałach - już tam Ekiperzy klubów zadbali o dobre ringi. Czasami (Jura) wklejano kotwy przedłużane do ponad 40cm(!). Takie stanowiska nie budzą zastrzeżeń.
Problem pojawia się przy kopalniach..i spitach. Tak, nie każda ekipa ma akumulatorówkę i kotwy mechaniczne, i nie każda dziura pozwala na swobodny dobór miejsca pod kotwy. Tutaj b.dobrym przykładem jest sztolnia studencka w Szklarach. Obecne 5 ringów zostało wklejone w JEDYNE nadające się do tego miejsca, bo reszta to straszne ciasto i zwietrzelina... Niestety czasami musimy bić spity w strasznym syfie, albo zakładać stany o jakieś niepewne elementy konstrukcji. Wtedy oczywiście dublujemy stany, robimy nieraz po 4 punkty na jedną linę, etc. Czasami nadal może być to mało. W przypadku DRT problem nie jest aż tak palący - druga lina daje nam +50% odporności na kiepskie punkty Smile. W przypadku SRT trzeba już bardzo uważać JAKIE zakładamy stanowisko, i jakie są następstwa wyrwania jednego -dwóch punktów.
Oczywiście często zdrowy rozsądek przegrywa z eksploracyjną pasją
![Sarkazm ;)](./images/smilies/icon_e_wink.gif)
Absorbery energii dzielimy na dwa rodzaje:
a) działające na zasadzie absorpcji energii poprzez rozrywanie specjalnych szwów w absorberze
b) działające na zasadzie zamiany siły uderzenia na tarcie i ciepło poprzez poślizg liny w specjalnej metalowej, wielootworowej płytce.
Przykładami z pierwszej grupy są Petzlowskie: ASAP'sorber, Absorbica, NITRO 3. Ich cechą charakterystyczną jest to, że utrzymują obciążenie statyczne do ~210-250kg, a dopiero potem się rozrywają.
Inne ich cechy:
- jak już taki absorber zadziała to zwykle pruje się aż do końca.
- są jednorazowe
- już minimalne naderwanie szwów kwalifikuje absorber do wywalenia
- mają normy EN355 która ogranicza siłe graniczną uderzenia do 6kN (600kg)
- kosztują dość dużo (ASAP'sorber 60-80zł, Absorbica 120zł, Nitro 3 100zł)
- są dość duże
Ich duża wada jest to, że maksymalne obciążenie jakie statycznie wytrzymują (~210-250kg) przed startem potrafi być za niskie podczas:
-zjazdów w dublu
-ratownictwa
- pracy z bloczkami.
Czemu tak jest odsyłam do wątku o tarciu autorstwa Kobiego- już głupi flaszencug ze STOPem dla 100kg może nam rozerwać absorber.
Istnieje sposób obejścia tego problemu. Jest on dość ciekawy, i mocno nieoficjalny, ale o tym potem.
Kolejną grupa są absorbery rodem z Via Ferrat. W Polsce dostępne są praktycznie tylko KONG: KISA, oraz Slyde. O ile ten ostatni jest średnio dla nas przydatny, to KISA jest już tym czego szukamy. Zaletami KISA są:
- jest wielorazowy
- ma małe wymiary i masę
- pasuje do różnych lin
- zasada działania
- śmieszna cena 33zł za sztukę
- ogranicza nam możliwą siłę graniczną do max 150-400kg. Zależnie od liny i sposobu przeplecenia.
- zwykle trzymają linę bez poślizgu od minimum 120kg aż do ponad 250kg zależnie od wielu czynników --> tutaj znów odsyłam do artykułu Kobiego o tarciu, ponieważ KISA jest esencją wykorzystania tarcia w przyrządach. Niemniej z reguły KISA wytrzymuje więcej statycznego obciążenia niż absorbery rozrywane, zwłaszcza na brudnych i sztywnych podziemnych linach.
Niestety KISA ma też wady:
- przeplatanie używanej liny przez absorber może doprowadzić do szału - trochę to trwa i jest denerwujące, zwłaszcza na sztywnawych linach.
- producent zaleca ich używanie z dynamikami a nie pól-statykami. No ale to nie pierwszy raz gdy podziemni z sukcesem olali zalecenia producentów i żyją. Autorzy LOAL2 wprost tak to ujęli.
- poślizg jest zamieniany na tarcie..a te może tak nagrzać płytkę że nam przypali linę -oczywiście to ekstremum, ale zdarza się.
- mają DŁUGI poślizg zanim wyhamują delikwenta. Jest to zwykle 1-2,5m(!) i tu mamy problem NR.2 - trzeba bardzo uważać żeby wykluczyć możliwość przecięcia liny na progu podczas owego 1-2m poślizgu w przypadku zadziałania absorbera. To wymaga przewidywania podczas zakładania stanów.
- na końcu liny wychodzącej z absorbera zawsze wiąż beczkę (połówkę zderzaka -i to tak minimum podwójną)
Który Wybrać? Jeżeli lubisz instalować dobre stany, i umiesz przewidywać jak to może latać - KISA. Jest tania, małą, bardzo dobrze działa.
Jeżeli masz więcej kasy, i nie widzi ci się obsuwa rzędu 2m na stanie - NITRO3, ASAP'sorber. Oba typy absorberów się uzupełniają, i używanie obu typów ma sens -zależnie od warunków w jakich je instalujemy.
Teraz pora na mały, chamski, patencik rodem z LOAL2:
Jak obejść wkurzające minimalne ~210-250kg statycznego udźwigu absorbera rozrywanego?
Załóżmy, że przewidujemy, że chwilowe obciążenie może nam dolecieć do aż 240kg. A nie chcemy stracić absorbera. Co robimy?
- kupujemy repik 3-4mm o wytrzymałości około 380kg, np taki:
http://www.wspin.net/reep-gilmonte-p-487.html
Łączymy repem (z ósemkami) karabinki - tak aby repik (po obciążeniu) był o te kilka mm krótszy od absorbera. Ósemki zabrały nam 30% wytrzymałości repa i z 380kg zrobiło się nam około 253-260kg max. I o to chodziło. Rep puści przy tej wartości, a wcześniej nie rozerwie nam absorbera. A 260kg to dalej bezpieczna po uruchomianiu absorbera wartość. Patent wygląda tak: Oczywiście ów patent jest bardzo, bardzo rzadko stosowany. Najlepiej tak cyrklować aby nie przekraczać 150-180kg obciążenia na stanach. Niemnie warto znać taki patent
![Duże szczęście, bardzo dobry humor :D](./images/smilies/icon_e_biggrin.gif)
Najczęściej wykorzystujemy absorbery przy układzie gdzie mamy dwa punkty jeden nad drugim - w tzw "superpozycji": Reasumując:
Używanie absorberów podczas konstruowania stanowisk jest bardzo rzadkim przypadkiem. Na ogół ma to miejsce podczas zabezpieczania wbijanych w kiepską skałę spitów, lub innych mniej pewnych punktów, których ilości nie sposób zwiększyć. Wykorzystanie absorbera jest dobrym, choć czasami skomplikowanym i wymagającym dobrej wyobraźni, rozwiązaniem. Zarówno absorbery rozrywane, jak i płytkowe są podobnie dobrym rozwiązaniem, oba typy wzajemnie uzupełniają się w zastosowaniu. Używanie absorberów jest ostatecznością, niemniej dobrze jest umieć zastosować takie, niekonwencjonalne, rozwiązanie.