Kopalnia Reicher Trost w Gierczynie

Kopalnie cyny i kobaltu znajdujące w rejonie Krobicy, Gierczyna i Przecznicy na Przedgórzu Izerskim.
Wiadomość
Autor
Awatar użytkownika
Slaworow
Administrator
Posty: 745
Rejestracja: 10 lip 2015, 14:40

Kopalnia Reicher Trost w Gierczynie

#1 Post autor: Slaworow » 31 mar 2016, 18:50

Reicher Trost to XVII-wieczna kopalnia cyny, położona nieopodal wsi Gierczyn na stoku bezimiennej góry, wchodzącej w skład północnej granicy Gór Izerskich. Dojazd do kopalni jest wygodny, w zasadzie autem można by dojechać pod sam szyb. W tym celu należy dostać się do wsi Gierczyn (niedaleko Świeradowa - Zdrój), następnie przed kościołem skręcić w prawo i kierować się wzdłuż wsi trzymając się lewego brzegu potoku, dzielącego Gierczyn na dwie połowy. W dogodnym miejscu należy skręcić w prawo w polną drogę, którą wjeżdżając pod niewysoką górę osiągnie się niewielką kępę lasu. W tym lasku miejscowi urządzają sobie "spotkania integracyjne", toteż w momencie, gdy natrafimy na ślady ognisk i prowizorycznych ławek jest to znak, że jesteśmy na miejscu.

Szyb jest zabezpieczony płytą zbudowaną z cegieł i betonu, jest lekko przysypany ziemią. Przed wejściem należy zdjąć warstwę humusu. Ukaże się wtedy charakterystyczny "korkowy" beton z wyrytym napisem "SZG" oraz datą - 1958 r. By dostać się do środka należy podkopać się przy skraju betonowej wylewki. W żadnym wypadku nie należy niszczyć korka - miejsce to odwiedzane jest przez miejscowych na tyle często, że taka działalność z pewnością spowoduje szybką likwidację szybu.

Kopalnia powstała w XVII wieku, najprawdopodobniej w drugiej połowie tego stulecia. Wiadomo, że wydobywano w niej cynę w latach 1590 - 1591. Przez długi okres jej wyniki były pomyślne i uważana była za jedną z najbogatszych w rejonie. Mimo to wydobycie w niej co jakiś czas przerywano, przy czym głównym powodem było okresowy silny dopływ wód, którym nie dawały rady ówczesne systemy odwadniające (kopalnia nie posiadała sztolni dziedzicznej, odwadniana była skomplikowanymi kunsztami wodnymi), co kończyło się zalewaniem kopalni i wstrzymaniem jej działalności. Po zajęciu Dolnego Śląska przez Prusy na pewną skalę kontynuowano w kopalni działalność górniczą, jednak trudności eksploatacyjne, związane m.in. z napływem wód doprowadziły do zatrzymania robót górniczych w 1767 roku.

Dopiero w 1939 roku złożem ponownie zainteresowano się, a co ciekawe, celem nie było wznowienie eksploatacji rud cyny, tylko ocena radioaktywności minerałów i wód w kopalni. W latach 40-stych przeprowadzono szereg robót górniczych o charakterze poszukiwawczym. Wtedy pogłębiono szyb z około 50 metrów do 80 metrów - i na tej głębokości założono chodniki poszukiwawcze. W planach były dalsze prace górnicze - pogłębienie szybu do 227 metrów oraz założenie kolejnego poziomu - jednak koniec wojny uniemożliwił wykonanie tych zamierzeń. Kopalnię opuszczono dopiero 17 marca 1945 roku.

Kolejne prace prowadzono dopiero po wojnie, w latach 50-tych rozpoczynając je od odwodnienia i udrożnienia dawnych szybów kopalni Reicher Trost i Hundsrücken. W ten sposób miała powstać kopalnia cyny "Gierczyn". Prace prowadzono w latach 1952 - 1958 przez Sudeckie Zakłady Górnicze - to jest właśnie rozwinięcie skrótu SZG, widocznego na korku szybu. Wykonano kolejny poziom (+387), udostępniony szybem pochyłym oraz upędzono ogółem kilkaset metrów nowych chodników poszukiwawczych. Niestety, ocenia złoża okazała się mało obiecująca dla perspektyw opłacalnego wydobycia, toteż roboty przerwano w 1958 roku (a planowano zejść z eksploatacją aż na głębokość 600 metrów) i ostatecznie zlikwidowano kopalnię.

Kopalnia udostępniana była 80-metrowym szybem pochyłym, z którego rozprowadzano chodniki wyrobisk. W górnej części szybu znajdują się chodniki pochodzące z okresu starych robót górniczych z XV - XVII wieku. Ta część kopalni jest słabo dostępna, chodniki na ogół są podsypane lub zniszczone. Zasadnicza eksploatacja odbywała się na trzech poziomach, które zachowały się do dnia dzisiejszego. Szybem głównym (kota zrębu +489,6 m npm) udostępnione są dwa poziomy wyrobisk (+443 oraz +414). Szyb jest pochyły, także do różnicy między zrębem a poziomem należy dodać zapas wynikający z kąta spadku (matematyka się kłania). I tak do pierwszego poziomu jest około 50 metrów, a do drugiego - około 80 metrów. Trzeci poziom wyrobisk (+387) udostępniony jest również pochyłym szybem z poziomu drugiego, który liczy około 30 metrów. Ogólnie kopalnia schodzi na ponad 100 metrów w głąb ziemi.

Trudno określić ile chodników jest w wystarczająco dobrym stanie do eksploracji. Ogółem długość chodników można oszacować na przynajmniej kilometr. Najbardziej rozbudowany jest poziom drugi kopalni, który powstał w całości niedługo przed wojną. Poziom pierwszy to głównie stare chodniki i jest on najmniej rozległy, natomiast poziom trzeci został wykonany jako chodniki poszukiwawcze już po wojnie.

W kopalni ciekawe jest to, że różne okresy eksploatacji, różne metody i techniki odcisnęły na niej swoje piętno. Szyb od początku bity był jako pochyły, w dalszych latach eksploatacji nie zdecydowano się na jego przebudowę. Chodniki pierwszego poziomu to najstarszy okres górnictwa, drugi poziom właściwie w całości wykonany został przez Niemcy hitlerowskie, trzeci poziom to dzieło polskie. Kopalnię da się eksplorować przy użyciu technik linowych, a część chodników jest drożna, o czym świadczą zdjęcia z eksploracji, które można zobaczyć w Internecie lub po znajomości. Z pewnością jest to ciekawy obiekt i warto go odwiedzić, będąc w bliskiej okolicy.
Załączniki
Kupfer Zeche - Reicher Trost - 1783.jpg
Mapa przeglądowa wyrobisk na zachód od Gierczyna z 1783 roku. Wyróżniono kopalnię Reicher Trost, już wtedy nieczynną. Na północ od niej znajdowała się kopalnia Kupfer Zeche
Kupfer Zeche - Reicher Trost - 1783.jpg (1.12 MiB) Przejrzano 1666 razy

Awatar użytkownika
Slaworow
Administrator
Posty: 745
Rejestracja: 10 lip 2015, 14:40

Kopalnia Reicher Trost w Gierczynie

#2 Post autor: Slaworow » 31 mar 2016, 19:17

Jakiś czas temu pojawiły się informacje przekazywane ustnie, że do kopalni nie ma sensu się dostawać, bo w niewielkiej odległości od korka zakrywającego szyb znajduje się lustro wody i nic nie jest dostępne.

O ile wiem nie jest to prawda, o czym świadczą zdjęcia z eksploracji sprzed kilku lat (nikt tam wtedy nie pompował wody!) a takie plotki są rozsiewane nie wiem po co, chyba żeby ograniczyć dostępność obiektu dla ewentualnych chętnych. Dostęp i tak może być utrudniony ze względu na przebiegającą obok szybu ścieżkę dydaktyczną.

Trzeba pamiętać że do eksploracji obiektu niezbędne jest użycie technik linowych.
Załączniki
Reicher Trost - 1.jpg
Reicher Trost - 1.jpg (109.23 KiB) Przejrzano 1666 razy
Reicher Trost - 2.jpg
Reicher Trost - 2.jpg (128.81 KiB) Przejrzano 1666 razy
Reicher Trost - 3.jpg
Reicher Trost - 3.jpg (77.76 KiB) Przejrzano 1666 razy

goldcentrum
Posty: 79
Rejestracja: 19 lis 2015, 22:30

Kopalnia Reicher Trost w Gierczynie

#3 Post autor: goldcentrum » 31 mar 2016, 19:19

Może komus się przydadzą do większego rozeznania
Załączniki
gi1.jpg
gi1.jpg (378.14 KiB) Przejrzano 1663 razy
gi2.jpg
gi2.jpg (237.05 KiB) Przejrzano 1663 razy
gi4.jpg
gi4.jpg (312.49 KiB) Przejrzano 1663 razy
gi5.jpg
gi5.jpg (362.32 KiB) Przejrzano 1663 razy

Awatar użytkownika
Slaworow
Administrator
Posty: 745
Rejestracja: 10 lip 2015, 14:40

Kopalnia Reicher Trost w Gierczynie

#4 Post autor: Slaworow » 31 mar 2016, 19:21

Na powyższych planach szyb Reicher Trost to szyb numer 1.

Szyb numer 2 to szyb kopalni Hundsrücken.

ODPOWIEDZ

Wróć do „Krobica - Gierczyn - Przecznica”