Kopalnia chromitu na Czernicy

Kopalnie obszaru Przedgórza Sudeckiego, Masywu Ślęży, Wzgórz Niemczańsko - Strzelińskich i Gór Opawskich.
Awatar użytkownika
Slaworow
Administrator
Posty: 729
Rejestracja: 10 lip 2015, 14:40

Kopalnia chromitu na Czernicy

Post autor: Slaworow » 16 wrz 2016, 21:27

Chromit to minerał z grupy tlenków, zawierający - jak sama nazwa wskazuje - chrom, rzadki pierwiastek używany w przemyśle hutniczym (do produkcji stopów stali o podwyższonej wytrzymałości), chemicznym, budowlanym (m.in. kiedyś używano go do produkcji cegły ogniotrwałej) i wielu innych gałęziach. O rzadkości i wyjątkowości występowania tego metalu niech świadczy fakt, że w Europie w zasadzie jedynie Finlandia posiada złoża chromitu o wartości przemysłowej, a zapotrzebowanie na ten surowiec zaspokajane jest przez import z RPA, Zimbabwe oraz krajów byłego ZSRR. Nie ma się więc co dziwić, że niemal każde większe skupisko tego minerału było przedmiotem zainteresowania, szczególnie podczas wojny.

Historia kopalni

Złoża chromitu w rejonie północnego stoku Czernicy odkryto w 1887 roku dzięki staraniom inżyniera górniczego A. Reitscha. Odkrycia tego dokonano niejako przypadkiem - otóż do tego momentu jedyne znane złoża chromitu na Dolnym Śląsku znajdowało się w masywie Twardej Góry koło Grochowej (w powiecie Ząbkowice Śląskie), eksploatowane już w 1827 roku, jednak ówczesny właściciel terenu dawnych robót górniczych nie zezwalał na podjęcie eksploatacji. Dodać do tego należy, że wtedy (tj. w 1887 roku) chromit (podobnie jak wapień i magnezyt) nie należał do minerałów na które można było uzyskać nadanie górnicze tym samym niejako zmuszając właściciela do uległości. Z powodu tych problemów A. Reitsch zmuszony został do zmiany rejonu poszuiwań. Wybór padł na masyw Raduni i Czernicy, pewnie dlatego że góry te - podobnie jak wzgórza w rejonie Grochowej i Braszowic - zbudowane są w części z serpentynitów, a więc zgodnie ze stanem ówczesnej wiedyz występowało podobieństwo w budowie geologicznej. Wybór okazał się trafny.

W 1890 roku przystąpiono do prac górniczych, skupiając się na eksploatacji złoża metodą odkrywkową, bowiem w tym miejscu zalegało ono stosunkowo płytko. Po wyeksploatowaniu tej części złoża przystąpiono do głębienia szybu i budowy wyrobisk poziomych. O wynikach tych prac wiadomo niewiele jak również nie wiadomo z jakiego powodu na przełomie 1892 - 1893 roku prace górnicze zostały przerwane. W każdym razie do niewyeksploatowanego do końca złoża powrócono w latach 1916 - 1917 za sprawą znanej firmy Friedrich Krupp AG, która na Dolnym Śląsku znana jest m.in. z przejęcia kopalni niklu w Szklarach w latach I Wojny Światowej. Złoże rozpoznano, udostępniając stare wyrobiska z 1890 roku (prawdopodobnie była to sztolnia poziomu +373), jednak robót górniczych nie wznowiono.

Można by rzec, że najbardziej obfitym w prace górnicze był okres II Wojny Światowej oraz krótki moment ją poprzedzający. W związku z intensywnym poszukiwaniem złóż metali rzadkich i strategicznych na terenie Rzeszy, powrócono do wielu znanych, ale wciąż obiecujących rejonów dawnego górnictwa, w tym i na Czernicę. W latach 1933 - 1938 prowadzono w tym rejonie badania między innymi poprzez rewizję starych wyrobisk, kopanie szurfów oraz prawdopodobnie przez odwierty, których ślady można zobaczyć na skanie LIDAR-owym obejmującym północno-wschodni i południowo-zachodni stok Czernicy. Wyniki badań okazały się na tyle pomyślne, że podjęto decyzję o ponownym uruchomieniu wydobycia, jednak nie zrobiono tego od razu, a to z powodu intensywnych deszczy, w wyniku których udostępnione wyrobiska zostały zalane. W 1940 roku rozpoczęto drążenie nowego szybu oraz nowych poziomów eksploatacyjnych, rozbudowano też stare poziomy eksploatacyjne kopalni, do których dotarto. Prace górnicze przerwano najprawdopodobniej na przełomie 1943/1944 roku, choć nie ma co do tego dokładnych informacji. Kopalnia nie funkcjonowała w momencie gdy rejon Masywu Ślęży został objęty działaniami wojennymi zimą 1945 roku.

Po II Wojnie Światowej Przedsiębiorstwo Geologiczne z Krakowa przeprowadziło rewizję starych wyrobisk, jednak do wznowienia działalności górniczej nie doszło.
Chromit - Czernica.JPG
Lokalizacja wyrobisk na północnym stoku Czernicy
Chromit - Czernica.JPG (502.13 KiB) Przejrzano 3525 razy
Wyrobiska

Na kopalnię składają się dwa szyby główne (jeden zasypany), przynajmniej dwa szybiki, które prawdopodobnie miały pełnić funkcje wentylacyjne, oraz kilka poziomów eksploatacyjnych/

Szyby:
- Stary szyb - zrąb na poziomie +435 m. npm. Zbudowany w 1890 roku, najstarsze wyrobisko w kopalni. W wyniku problemów natury geologicznej (prawdopodobnie ulewne deszcze) zapadł się w 1938 roku i po tym fakcie nie zdecydowano się na jego odbudowę. W 1916 roku zbadano go do głębokości 22 metrów, przy czym prawdopodobnie był znacznie głębszy. Na 15 metrze szybu odnaleziono stare wyrobiska (czyli musiał istnieć tu jakiś poziom, prawdopodobnie był to poziom +423). Obecnie syzb jest zawalony, jednak zimą daje się bardzo wyraźnie wyczuć bijące z niego ciepło
- Nowy szyb - zrąb na poziomie +435 m. npm. Zbudowany w 1940 roku po tym jak zapadł się stary szyb kopalni. Nowy szyb zbudowano tuż obok starego, ale wygląda na to że udostępnia on całkiem inne wyrobiska. Jego głębokość wynosiła początkowo 62 metry, jednak obecnie drożny jest on jedynie na odcinku mniej więcej 20 metrów ze względu na obwalenie. Udostępnia poziom +408. Wcześniej udostępniał też poziom +373 oraz być może jakieś inne


Poziomy:
+423 - poziom prawdopodobnie dostępny tylko starym, zawalonym szybem z 1890 roku
+412 - poziom obecnie niedostępny, udostępniony był sztolnią znajdującą się na północnym stoku Czernicy. Obecnie wlot sztolni jest zawalony
+408 - poziom udostępniony nowym szybem z 1940 roku. W zimie zamknięty kratą. Dostępne jest około 270 m wyrobisk
+373 - poziom dostępny sztolnią znajdującą się na północnym stoku Czernicy. Obecnie najdłuższy dostępny odcinek kopalni - dostępne jest około 420 m wyrobisk. W zimie dostęp zamknięty przez zamocowanie na wlocie kraty
+356 - poziom dostępny z poziomu +373 za pomocą ok 17-metrowego szybu ślepego. Całkowicie zalany, tak więc dostępny tylko dla nurków
412 Sohle.png
Plan poziomu +412, obecnie niedostępnego
412 Sohle.png (174.08 KiB) Przejrzano 3525 razy
Literatura:
- K. Krzyżanowski, D. Wójcik - Dawna kopalnia chromitu pod Czernicą - Sudety 12 (69) 2006, s. 12 - 13
- K. Krzyżanowski, D. Wójcik - Powrót na Czarną Górę - Sudety 04 (73) 2007, s. 10 - 12
- M. Madziarz, H. Sztuk - „Eksploatacja małego złoża na tle wielkich wydarzeń” - rzecz o kopalni chromitu w Tąpadłach, WUG: Bezpieczeństwo Pracy i Ochrona Środowiska w Górnictwie nr 4 (152) 2007, s. 42 - 43

Awatar użytkownika
Slaworow
Administrator
Posty: 729
Rejestracja: 10 lip 2015, 14:40

Kopalnia chromitu na Czernicy

Post autor: Slaworow » 16 wrz 2016, 21:33

Poniżej dwie fotki z kopalni. Nie jest to może jakieś szczególnie urokliwe wyrobisko, ale warto je odwiedzić będąc w okolicy
Załączniki
IMG_0135.JPG
Krata na poziomie +373 i moment forsowania jej
IMG_0135.JPG (651.86 KiB) Przejrzano 3524 razy
IMG_1719.JPG
Jeden z chodników kopalni
IMG_1719.JPG (1.2 MiB) Przejrzano 3524 razy

cavediver

Kopalnia chromitu na Czernicy

Post autor: cavediver » 17 wrz 2016, 0:00

Poniżej filmik z zalanego poziomu 356m.
Dolny poziom dostępny jest deskowanym szybem. Głębokość na dole to około 14m. Drewniane elementy pod wodą zachowały się w idealnym stanie w przeciwieństwie do zgniłych stępli w suchej części.
Chodniki mają kształt litery Y, na spągu wszędzie leży torowisko. W kopalni typowe jest widoczne na filmie rozwarstwienie wody - w okolicach szybu widoczność jest średnia, w miarę posuwania się korytarzami warstwa czystej wody jest coraz większa a na przodkach woda jest już kryształowo czysta. Co ciekawe wszędzie pod stropem utrzymuje się gruba poduszka powietrzna - widać skały muszą być bardzo zwięzłe.

[youtube]https://www.youtube.com/watch?v=d5kUoXDaKqU[/youtube]

Sofia

Kopalnia chromitu na Czernicy

Post autor: Sofia » 17 wrz 2016, 0:01

cavediver pisze:Co ciekawe wszędzie pod stropem utrzymuje się gruba poduszka powietrzna - widać skały muszą być bardzo zwięzłe.
Co ciekawe bąbelki lubią wyskakiwać w jednej z okolicznych kałuż. Filmik zacny. Fajna czysta powierzchnia - w zeszłym roku latem wyglądała jakby ktoś tam pawia puścił. Znaczy jakieś farfocle pływały.

Biker
Posty: 6
Rejestracja: 19 lut 2016, 8:11

Kopalnia chromitu na Czernicy

Post autor: Biker » 17 wrz 2016, 0:02

cavediver, Możesz wrzucić jakiś schemacik chodników?

cavediver

Kopalnia chromitu na Czernicy

Post autor: cavediver » 17 wrz 2016, 0:02

Biker pisze:cavediver, Możesz wrzucić jakiś schemacik chodników?
W rysowaniu schematów to zbyt dobry nie jestem więc może napiszę. Zalany poziom ma kształt litery Y - szyb znajduje się w małej salce u podstawy tego Y, dalej krótki odcinek chodnika i skrzyżowanie z rozjazdem torów widocznym na filmie. Odnogi tego Y mają po kilkadziesiąt metrów długości i kończą się przodkami widocznymi na filmie. Żadnych innych korytarzy nie ma ani jakichkolwiek zawałów.

galman
Posty: 68
Rejestracja: 09 sie 2016, 20:36

Kopalnia chromitu na Czernicy

Post autor: galman » 17 wrz 2016, 0:04

Panowie mam pytanie:czy zestaw kluczy francuskich wystarczy by otworzyć bramy raju na Czernicy czy trzeba uzyć jakis specjalnych technik?.Podobno krata w szybie jest w zasadzie nie do otworzenia!.

Awatar użytkownika
Drangnel
Posty: 12
Rejestracja: 13 gru 2015, 14:47

Kopalnia chromitu na Czernicy

Post autor: Drangnel » 17 wrz 2016, 0:06

Jako, że nie ma zdjęć w tym temacie, podzielę się kilkoma z poziomu 373.
(Zdjęcia w kolejności - od wejścia, wgłąb)
Załączniki
DSC_0014.jpg
DSC_0014.jpg (275.2 KiB) Przejrzano 3514 razy
DSC_0016.jpg
DSC_0016.jpg (308.93 KiB) Przejrzano 3514 razy
DSC_0017.jpg
DSC_0017.jpg (216.3 KiB) Przejrzano 3514 razy
DSC_0018.jpg
DSC_0018.jpg (239.06 KiB) Przejrzano 3514 razy
DSC_0019 (2).jpg
DSC_0019 (2).jpg (337.01 KiB) Przejrzano 3514 razy
DSC_0020.jpg
DSC_0020.jpg (304.14 KiB) Przejrzano 3514 razy

Awatar użytkownika
wyprawyleona
Posty: 91
Rejestracja: 31 sty 2016, 21:27

Kopalnia chromitu na Czernicy

Post autor: wyprawyleona » 17 wrz 2016, 0:08

Wejście do sztolni +373 nadal strzeże stara krata, czy też wstawili te nowsze?

Awatar użytkownika
Drangnel
Posty: 12
Rejestracja: 13 gru 2015, 14:47

Kopalnia chromitu na Czernicy

Post autor: Drangnel » 17 wrz 2016, 0:08

Nie wiem, czy to jest stara czy nowa - jest rurowa:
Zdjęcie sprzed kilku tygodni. Obecnie jest otwarta (jak głosi kartka: od maja do września)
Załączniki
DSC_0094.jpg
DSC_0094.jpg (163.13 KiB) Przejrzano 3512 razy

Awatar użytkownika
wyprawyleona
Posty: 91
Rejestracja: 31 sty 2016, 21:27

Kopalnia chromitu na Czernicy

Post autor: wyprawyleona » 17 wrz 2016, 0:09

Mimo, że mamy czerwiec, sztolnia zamknięta. Kartki już nie ma.

Na Chmielarzu już otwarta, a na Czernicy nie. Jak ktoś dupy nie ruszy, to pozostanie zamknięta. Byłem tam ostatnio, chciałem koledze pokazać, a tu... lipa.

Awatar użytkownika
Slaworow
Administrator
Posty: 729
Rejestracja: 10 lip 2015, 14:40

Kopalnia chromitu na Czernicy

Post autor: Slaworow » 17 wrz 2016, 0:10

wyprawyleona pisze:Mimo, że mamy czerwiec, sztolnia zamknięta. Kartki już nie ma.

Na Chmielarzu już otwarta, a na Czernicy nie. Jak ktoś dupy nie ruszy, to pozostanie zamknięta. Byłem tam ostatnio, chciałem koledze pokazać, a tu... lipa.
Tą kratę dość łatwo pokonać a nie jest zdjęta pewnie dlatego, że nietoperzowcy nie mają tylu dyspozycyjnych ludzi, by latać po każdej dziurze, gdzie kraty są powstawiane. Ciekawe czy np. w Stolcu została zdjęta krata.

DukeNukem1985

Kopalnia chromitu na Czernicy

Post autor: DukeNukem1985 » 17 wrz 2016, 0:10

Slaworow pisze:Tą kratę dość łatwo pokonać a nie jest zdjęta pewnie dlatego, że nietoperzowcy nie mają tylu dyspozycyjnych ludzi, by latać po każdej dziurze, gdzie kraty są powstawiane. Ciekawe czy np. w Stolcu została zdjęta krata.
Slaworow możesz podpowiedzieć jak można tą kratę pokonać? Dzisiaj próbowałem się tam dostać i niestety "wszystko przechodziło" prócz głowy:(. A nie chciałbym niszczyć. Masz jakiś patent?

Awatar użytkownika
Slaworow
Administrator
Posty: 729
Rejestracja: 10 lip 2015, 14:40

Kopalnia chromitu na Czernicy

Post autor: Slaworow » 17 wrz 2016, 0:11

Śrubokrętem. O ile pamiętam coś się przekrecalo, wsadzalo śrubokręt, pyk i karta zdjęta. Przy wychodzeniu wszystko w odwrotnej kolejności, by ją założyć. Nie jestem jakimś specjalistą od krat ale jakoś tak się to robiło.

Awatar użytkownika
wyprawyleona
Posty: 91
Rejestracja: 31 sty 2016, 21:27

Kopalnia chromitu na Czernicy

Post autor: wyprawyleona » 17 wrz 2016, 0:11

Krata i w tym roku zamknięta na kłódkę :)

Awatar użytkownika
Drangnel
Posty: 12
Rejestracja: 13 gru 2015, 14:47

Kopalnia chromitu na Czernicy

Post autor: Drangnel » 17 wrz 2016, 0:12

Jak ostatnio tam byłem, krata w szybie była otwarta. Było to jakoś w zeszłym roku. Nie pamiętam, kiedy dokładnie.

szkop
Posty: 155
Rejestracja: 21 sty 2016, 0:41
Lokalizacja: w-wa

Kopalnia chromitu na Czernicy

Post autor: szkop » 17 wrz 2016, 0:12

w szybie krata jest,w maju 2013 zaszedłem tam jak ekipa (z wrocka ponoć)zjeżdżała na dół,zjechali w dwóch na dół i h..,wyjechali z powrotem.
po prostu ,,właścicielowi,, kłódy nie chce się zjezdżać do niej 2x w roku

szkop
Posty: 155
Rejestracja: 21 sty 2016, 0:41
Lokalizacja: w-wa

Kopalnia chromitu na Czernicy

Post autor: szkop » 17 wrz 2016, 0:13

podczepię pytanie do tego wątku;czy na raduni były prowadzone prace górnicze ,konkretnie sztolnie?

galman
Posty: 68
Rejestracja: 09 sie 2016, 20:36

Kopalnia chromitu na Czernicy

Post autor: galman » 17 wrz 2016, 0:13

konkretnie to nie wiem panie kolego ale
idąc szlakiem z tapadeł, juz na kopule szczytowej mijasz po lewej typowe zapadliska szybowe. Miałem o tym napisać ale jakoś...
to jest zanim wejdziesz w kamienny wał kultowy.
Oczywiscie to nie są szyby takie jak na czernicy,ale bardzo wyrazne plus naturalnie hałdy.
Dodatkowo; na mapie planu widziałem zaznaczone sztolnie (pewnie zasypane) u podnóza czernicy ale juz przy rejonach żródeł (czarne żródlo i srebrnik chyba).
Nie spotkałem sie nigdzie z opisem prac górniczych w tym rejonie ale...??
To mój teren do sprawdzenia ale oczywiście wiesz jak to jest z wyprawami(Zycia nie starczy.....) he he.

szkop
Posty: 155
Rejestracja: 21 sty 2016, 0:41
Lokalizacja: w-wa

Kopalnia chromitu na Czernicy

Post autor: szkop » 17 wrz 2016, 0:14

rejon na zach od góry

galman
Posty: 68
Rejestracja: 09 sie 2016, 20:36

Kopalnia chromitu na Czernicy

Post autor: galman » 17 wrz 2016, 0:14

ale że co jest na: "w" od góry??
ja miałem na mysli raczej : na "s" od Czernicy.

kokaroll
Posty: 1
Rejestracja: 30 lis 2016, 21:03

Kopalnia chromitu na Czernicy

Post autor: kokaroll » 30 lis 2016, 21:04

Hej
jak sytuacja "kratowa"? ;)
Może być priv :)
Pozdrawiam
Karol

Awatar użytkownika
riese101
Posty: 40
Rejestracja: 13 maja 2016, 5:52
Lokalizacja: Mieroszów

Kopalnia chromitu na Czernicy

Post autor: riese101 » 12 cze 2018, 11:41

Krata na chwilę obecną otwarta,można zwiedzać. Dodaję filmik z mojej wczorajszej wycieczki do tej kopalni [youtube]https://youtu.be/2FikRzDnfoI[/youtube]
Kulawa Eksploracja

ODPOWIEDZ

Wróć do „Kopalnie Przedgórza Sudeckiego”