Góry Australii - najwyższe szczyty i najlepsze regiony

Australia kojarzy się głównie z pustynią, plażami i buszem, ale jej wschodnie oraz południowe regiony kryją rozległe pasma górskie, ośnieżone zimą szczyty i surowe krajobrazy Tasmanii. W tym artykule pokazuję, gdzie znajdują się najważniejsze góry Australii, czym różnią się poszczególne regiony i jak zaplanować wyprawę dopasowaną do własnego doświadczenia.

Najważniejszy system górski Australii biegnie wzdłuż wschodniego wybrzeża

Największym układem górskim kraju jest Great Dividing Range, czyli Wielkie Góry Wododziałowe. Nie tworzą one jednej, ostrej ściany przypominającej Alpy europejskie. To raczej rozległy system pasm, wyżyn, płaskowyżów i stromych krawędzi terenu ciągnący się na długości ponad 3000 km, od północnego Queenslandu po okolice Wiktorii.

Nazwa nie jest przypadkowa. Pasmo rozdziela zlewnie rzek spływających na wschód do oceanu od tych, które kierują się w głąb lądu. Wpływa też na pogodę, wilgotność i roślinność. Jak podaje Bureau of Meteorology, góry pomagają utrzymać bardziej umiarkowany klimat wzdłuż części wschodniego wybrzeża, podczas gdy obszary po zachodniej stronie szybciej przechodzą w suchy interior.

W skład tego wielkiego systemu wchodzą między innymi Blue Mountains, Góry Śnieżne, Alpy Wiktoriańskie, pasma Nowej Anglii i Scenic Rim w Queenslandzie. Dlatego odpowiedź na pytanie, gdzie są góry w Australii, nie ogranicza się do jednego regionu. Największy wybór tras znajduje się na wschodzie i południowym wschodzie, ale ciekawe pasma spotkamy również w Australii Zachodniej, Australii Południowej, Terytorium Północnym i na Tasmanii.

Australia nie jest krajem wysokich gór

Geograficznie Australia jest kontynentem niskim. Jej średnia wysokość wynosi około 330 m n.p.m., a obszary położone powyżej 2000 m zajmują zaledwie ułamek powierzchni kraju. To wyjaśnia, dlaczego nawet najwyższe szczyty nie osiągają wysokości znanych z Europy, Azji czy Ameryki Południowej.

Nie oznacza to jednak, że australijskie góry są mało interesujące. Ich siła tkwi w różnorodności. Jednego dnia można oglądać eukaliptusowe doliny i piaskowcowe urwiska, a kilka godzin drogi dalej wejść w krajobraz z kosodrzewiną, śniegiem i wysokogórskimi jeziorami.

Australian Alps i Góry Śnieżne to najwyższa część kontynentu

Najwyższe partie Great Dividing Range tworzą Australian Alps, czyli Alpy Australijskie. Obejmują one tereny Nowej Południowej Walii, Wiktorii i Australijskiego Terytorium Stołecznego. Obszar chroniony ma około 1,6 mln hektarów i obejmuje jedenaście parków narodowych oraz rezerwatów.

W Nowej Południowej Walii ich najważniejszą częścią są Góry Śnieżne, po angielsku Snowy Mountains. To właśnie tutaj znajduje się Mount Kosciuszko, najwyższy szczyt Australii kontynentalnej, wznoszący się na 2228 m n.p.m. Sama góra nie jest technicznie trudna w sezonie letnim, ale trasa jest długa, pogoda szybko się zmienia, a zimą warunki mogą wymagać doświadczenia w poruszaniu się po śniegu.

Po stronie Wiktorii wyróżniają się Alpy Wiktoriańskie, nazywane także High Country. Najwyższym szczytem stanu jest Mount Bogong o wysokości 1986 m. Tutejsze krajobrazy są bardziej pofałdowane i miejscami bardziej strome niż płaskowyże Gór Śnieżnych, a popularne ośrodki, takie jak Mount Hotham, przyciągają zimą narciarzy.

Ja poleciłbym ten region osobom, które chcą połączyć wędrówki z klasycznym wyjazdem w góry. Latem można tu planować całodniowe trekkingi i trasy rowerowe, zimą działają ośrodki narciarskie, ale pokrywa śnieżna jest zmienna. Nie warto zakładać, że każdy zimowy wyjazd zapewni takie same warunki.

Blue Mountains pokazują łagodniejsze, ale bardzo charakterystyczne oblicze gór

Blue Mountains znajdują się na zachód od Sydney i należą do najłatwiej dostępnych obszarów górskich Australii. Ich nazwa pochodzi od niebieskawej mgiełki tworzonej przez olejki eteryczne uwalniane z liści eukaliptusów. W rzeczywistości nie są to wysokie góry w klasycznym znaczeniu, lecz rozległy, głęboko rozcięty płaskowyż piaskowcowy.

Najbardziej znanym punktem widokowym jest Echo Point z formacją Three Sisters. To miejsce efektowne, lecz bardzo popularne. Jeśli zależy mi na spokojniejszym kontakcie z krajobrazem, wybieram dłuższe szlaki prowadzące przez doliny, lasy eukaliptusowe i okolice wodospadów.

Greater Blue Mountains Area zajmuje około 1,03 mln hektarów i jest ważnym obszarem przyrodniczym. Znajdują się tu liczne gatunki eukaliptusów, a także wyjątkowo bogata fauna. Dla turysty oznacza to przede wszystkim dużą różnorodność tras, od krótkich spacerów po wymagające zejścia i podejścia.

Przeczytaj również: Kilimandżaro - Jak zdobyć szczyt Afryki bez mitów?

Na co uważać podczas spacerów

Piaskowcowe krawędzie bywają kruche, a część szlaków prowadzi blisko stromych urwisk. Nie należy schodzić poza wyznaczoną trasę, nawet jeśli widok z pozornie lepszego miejsca wydaje się kuszący. Po intensywnych opadach niektóre ścieżki mogą być śliskie, zamknięte albo częściowo zniszczone.

Blue Mountains to dobry wybór na pierwszy kontakt z górami Australii. Z Sydney można tu dotrzeć w ciągu jednego dnia, ale moim zdaniem lepiej zaplanować co najmniej dwie noce. Dzięki temu da się połączyć punkty widokowe z mniej uczęszczanymi szlakami i nie spędzić całego wyjazdu w samochodzie.

Tasmania oferuje najbardziej surowe krajobrazy górskie

Jeżeli ktoś wyobraża sobie australijskie góry jako dzikie, wilgotne i często spowite chmurami, powinien skierować uwagę na Tasmanię. Wyspa ma własny charakter klimatyczny i krajobrazowy. Znajdują się tu wysokie płaskowyże, zimne jeziora, lasy deszczowe strefy umiarkowanej oraz granitowe i dolerytowe szczyty.

Najwyższym szczytem Tasmanii jest Mount Ossa, który ma 1617 m. Leży w Parku Narodowym Cradle Mountain-Lake St Clair, jednym z najważniejszych obszarów trekkingowych Australii. Popularna trasa Overland Track prowadzi przez około 65 km i zwykle wymaga kilku dni marszu oraz wcześniejszej rezerwacji miejsc na poszczególnych odcinkach.

Warto rozróżnić dwa sposoby zwiedzania wyspy. Krótkie trasy w okolicach Hobart, takie jak wejście na kunanyi / Mount Wellington, nadają się na jednodniowy wypad. Dłuższe przejścia w zachodniej i centralnej Tasmanii wymagają samowystarczalności, dobrego sprzętu i zapasu czasu, bo pogoda może zmienić się w ciągu kilkudziesięciu minut.

Tasmania bywa pod tym względem bardziej wymagająca niż kontynentalne pasma przy Sydney czy Melbourne. Nawet latem przydadzą się ciepła warstwa, kurtka przeciwdeszczowa i mapa offline. Zasięg telefonu nie jest pewny, dlatego przy dłuższej trasie trzeba zostawić komuś plan przejścia.

Warto zobaczyć także pasma poza wschodnim wybrzeżem

Najbardziej znane regiony nie wyczerpują tematu. W centrum Australii znajdują się MacDonnell Ranges, które tworzą skaliste pasma wokół Alice Springs. Ich krajobraz jest zupełnie inny niż w Australian Alps. Zamiast zielonych połonin zobaczymy czerwone skały, suche doliny, źródła i roślinność przystosowaną do skrajnego upału.

W Terytorium Północnym najwyższym punktem jest Mount Zeil o wysokości 1531 m. Nie oznacza to jednak łatwej wyprawy. Odległość, upał, brak wody i ograniczona infrastruktura sprawiają, że wyjścia w odległe partie MacDonnell Ranges powinny być planowane znacznie ostrożniej niż jednodniowy spacer w Blue Mountains.

W Australii Południowej wyróżniają się Flinders Ranges, szczególnie okolice Wilpena Pound. To rozległa naturalna niecka otoczona pasmami, ceniona za geologię, pustynne kolory i możliwość obserwowania dzikich zwierząt. Z kolei w Australii Zachodniej warto zwrócić uwagę na Stirling Range i Hamersley Range. Są mniej oczywistym wyborem, ale pokazują, że australijskie góry mogą mieć również formę izolowanych, surowych pasm pośród rozległego interioru.

Te regiony wymagają innego przygotowania niż obszary alpejskie. W interiorze głównym problemem nie będzie śnieg, lecz wysoka temperatura, brak wody i duże odległości. Przed wyjazdem trzeba sprawdzić ostrzeżenia pogodowe, dostępność dróg oraz komunikaty parków narodowych.

Jak wybrać region i przygotować górską wyprawę

Najprościej dopasować miejsce do punktu startowego i oczekiwanego rodzaju krajobrazu. Osoby zatrzymujące się w Sydney powinny zacząć od Blue Mountains. Z Melbourne najłatwiej dotrzeć w Alpy Wiktoriańskie lub Grampians, z Canberry w Góry Śnieżne i Brindabella Range, a z Hobart na kunanyi / Mount Wellington oraz w centralne pasma Tasmanii.

• Na pierwszy trekking wybierz Blue Mountains albo łatwiejsze szlaki w okolicach Mount Buffalo.
• Na najwyższy szczyt kontynentu zaplanuj Góry Śnieżne i sprawdź warunki na trasie do Mount Kosciuszko.
• Na śnieg i narciarstwo wybierz Australian Alps, pamiętając, że sezon trwa zwykle od czerwca do września, ale jego przebieg jest zmienny.
• Na dziką, wielodniową wyprawę rozważ Tasmanię, lecz przygotuj się na deszcz, wiatr i ograniczony zasięg telefonu.
• Na pustynny krajobraz wybierz MacDonnell albo Flinders Ranges i potraktuj zapas wody jako podstawę bezpieczeństwa.

Australijskie pory roku są odwrotne niż w Polsce. Lato przypada na grudzień, styczeń i luty, a zima na czerwiec, lipiec i sierpień. W górach nie wystarczy jednak spojrzeć na kalendarz. Prognoza dla najbliższego miasta może nie oddawać warunków na grani, dlatego przed wyjściem trzeba sprawdzić komunikaty dla konkretnego parku i wysokości.

Na krótką trasę zabieram przede wszystkim wodę, nakrycie głowy, krem z filtrem, mapę offline i dodatkową warstwę odzieży. Przy dłuższym przejściu dochodzą apteczka, latarka, zapas jedzenia i informacja przekazana bliskiej osobie. Początkujący często skupiają się na butach, a lekceważą wodę i pogodę, choć to właśnie te dwa elementy najczęściej decydują o bezpieczeństwie.

Nie warto też oceniać trudności wyłącznie po wysokości. Szczyt o wysokości 1500 m może być trudniejszy od Mount Kosciuszko, jeśli prowadzi przez odludny teren, bez cienia i z ograniczonym dostępem do wody. W Australii logistyka bywa większym wyzwaniem niż samo podejście.

Górska Australia najlepiej działa wtedy, gdy wybierzesz właściwy rytm podróży

Góry Australii nie imponują przede wszystkim wysokością. Zachwycają skalą przestrzeni, kontrastem między pustynią a śnieżnym płaskowyżem i niezwykłą roślinnością, której nie spotkamy w europejskich pasmach. Największą różnorodność daje Great Dividing Range, najwyższe szczyty skupiają się w Australian Alps, a najbardziej surowe doświadczenia czekają na Tasmanii i w interiorze.

Na pierwszy wyjazd wybrałbym jeden region zamiast próby zobaczenia całego kontynentu. Blue Mountains są najłatwiejsze logistycznie, Góry Śnieżne dają poczucie wyprawy wysokogórskiej, a Tasmania oferuje najdzikszy charakter. Dobrze dobrana trasa, zapas czasu i sprawdzona prognoza zrobią dla udanej podróży więcej niż ambitny plan zdobycia wielu szczytów.