Gdy planuje się wyprawę pod Everest, do Bhutanu albo w wysokie doliny Ladakhu, łatwo wrzucić wszystkie te miejsca do jednego worka. Najbardziej oczywistym przykładem państwa w Himalajach jest Nepal, ale cały łańcuch górski obejmuje aż pięć państw: Nepal, Bhutan, Indie, Chiny i Pakistan. Poniżej porządkuję tę geografię, pokazuję najważniejsze różnice między krajami i podpowiadam, który kierunek najlepiej pasuje do konkretnego rodzaju górskiej podróży.
Himalaje leżą na obszarze pięciu państw, ale Nepal pozostaje ich najbardziej rozpoznawalnym symbolem
- Pięć państw związanych bezpośrednio z głównym łańcuchem to Nepal, Bhutan, Indie, Chiny i Pakistan.
- Nepal jest najczęstszą odpowiedzią, ponieważ większość jego północnej części zajmują Himalaje.
- Bhutan leży niemal w całości w Himalajach Wschodnich i słynie z trekkingu oraz klasztorów.
- Mount Everest znajduje się na granicy Nepalu i Chin, a nie wyłącznie na terytorium Nepalu.
- Afganistan, Bangladesz i Mjanma bywają wymieniane przy szerszym regionie Hindu Kush Himalaya, lecz nie należą do podstawowej listy państw, przez które przebiegają Himalaje.
Jakie państwa obejmują Himalaje
W najczęściej przyjmowanym ujęciu geograficznym Himalaje rozciągają się przez pięć państw Azji. Są to Nepal, Bhutan, Indie, Chiny oraz Pakistan. Łańcuch ma około 2400-2500 km długości i oddziela Wyżynę Tybetańską od nizin subkontynentu indyjskiego.
NASA również wskazuje tę piątkę, opisując Himalaje jako pasmo przebiegające przez Nepal, Indie, Chiny, Bhutan i Pakistan. Lista może wyglądać inaczej tylko wtedy, gdy ktoś używa szerszego pojęcia regionu górskiego Hindu Kush Himalaya, obejmującego także Afganistan, Bangladesz i Mjanmę.
| Państwo | Położenie względem Himalajów | Z czym kojarzy się turystycznie |
|---|---|---|
| Nepal | Centralna część Himalajów | Everest, Annapurna, trekking wysokogórski |
| Bhutan | Himalaje Wschodnie | Klasztory, spokojne szlaki, kultura buddyjska |
| Indie | Himalaje Zachodnie i Wschodnie | Ladakh, Himachal Pradesh, Sikkim, Uttarakhand |
| Chiny | Północna strona pasma, głównie Tybet | Północna droga na Everest, płaskowyż tybetański |
| Pakistan | Skraj zachodni Himalajów | Nanga Parbat, Gilgit-Baltistan, Karakorum |
Trzeba przy tym odróżnić Himalaje od Karakorum i Hindukuszu. Wszystkie te pasma tworzą wielki system górski Azji, ale nie są jedną formacją. Dlatego K2 leży w Karakorum, a nie w Himalajach, choć turysta planujący wyprawę w ten region często spotka te nazwy obok siebie.
Nepal i Bhutan są najbardziej himalajskimi państwami
Jeżeli pytanie wymaga jednej krótkiej odpowiedzi, zwykle najlepiej wskazać Nepal. Kraj rozciąga się między Indiami a Chinami, a jego północną część zajmują wysokie pasma Himalajów. Znajduje się tam osiem z czternastu szczytów przekraczających wysokość 8000 m, w tym Mount Everest, Lhotse, Makalu i Manaslu.
Nepal ma jednak także nizinne Teraj oraz niższe regiony pagórkowate. Nie jest więc w całości krajem wysokogórskim. Ta różnorodność jest jego dużą zaletą, bo można wybrać zarówno wymagający trekking na wysokości ponad 5000 m, jak i łagodniejszą trasę u podnóża gór.
Bhutan leży we wschodniej części Himalajów i jest drugim państwem najmocniej kojarzonym z tym pasmem. Jego krajobraz tworzą strome doliny, wysokie przełęcze i osady z klasztorami buddyjskimi. W porównaniu z Nepalem ruch turystyczny jest mniejszy, a podróż zwykle bardziej uporządkowana i kosztowniejsza.
Moim zdaniem Nepal lepiej sprawdza się przy pierwszym kontakcie z wysokimi górami, ponieważ oferuje większy wybór tras i zaplecza dla trekkerów. Bhutan wybieram raczej osobom, które chcą połączyć górską wędrówkę z kulturą, ciszą i zwiedzaniem świątyń, a nie tylko zdobywaniem kolejnych wysokości.
Co wyróżnia Indie, Chiny i Pakistan
Indie
Indyjska część Himalajów jest bardzo rozległa i nie przypomina jednego, łatwego do opisania regionu. Obejmuje między innymi Ladakh, Himachal Pradesh, Uttarakhand, Sikkim oraz Arunachal Pradesh. National Geographic wskazuje, że Himalaje zajmują północne obszary Indii i tworzą tam kilka równoległych pasm, dolin oraz płaskowyżów.
Ladakh przyciąga surowym, niemal pustynnym krajobrazem, buddyjskimi klasztorami i wysokimi przełęczami. Himachal Pradesh jest bardziej zielony i oferuje popularne trasy w okolicach Manali oraz doliny Spiti, natomiast Uttarakhand kusi szlakami pielgrzymkowymi i widokami na wysokie szczyty.
Chiny
Chiny obejmują przede wszystkim północną stronę Himalajów, w regionie Tybetu. To właśnie tam znajduje się płaskowyż tybetański, często nazywany dachem świata, oraz północne podejścia pod Everest.
Podróż po tej stronie gór wymaga dokładnego sprawdzenia formalności, pozwoleń i zasad organizacji wyjazdu. Dla większości turystów Nepal jest prostszy logistycznie, ale tybetańska strona oferuje zupełnie inną perspektywę krajobrazową: szerokie, suche płaskowyże zamiast gęsto zaludnionych dolin.
Przeczytaj również: Góry Troodos - Cypr poza plażą? Planuj wyjazd!
Pakistan
Himalaje docierają również do północnego Pakistanu, szczególnie w rejon Gilgit-Baltistan. W tym regionie znajduje się Nanga Parbat, dziewiąty najwyższy szczyt świata, wznoszący się na wysokość 8126 m n.p.m.
Pakistan bywa mylony z Karakorum, ponieważ oba pasma sąsiadują ze sobą i tworzą jeden z najbardziej spektakularnych górskich obszarów na Ziemi. Jeśli celem jest K2, wybiera się Karakorum. Jeśli mowa o Nanga Parbat, można mówić o zachodniej części Himalajów, pamiętając o złożonej sytuacji politycznej i granicznej w regionie.
Który kraj wybrać na wyprawę w Himalaje
Sam fakt, że kraj leży w Himalajach, niewiele mówi o charakterze podróży. Różnice w wysokości, infrastrukturze, kulturze i wymaganych pozwoleniach są ogromne. Poniższe zestawienie pomaga szybko dopasować kierunek do własnych oczekiwań.
| Kierunek | Najlepszy dla | Poziom trudności | Największe ograniczenie |
|---|---|---|---|
| Nepal | Pierwszego trekkingu, Everestu i Annapurny | Od łatwego do bardzo trudnego | Duża popularność głównych tras |
| Bhutan | Osób szukających ciszy i kontaktu z kulturą | Od umiarkowanego do trudnego | Wyższe koszty i bardziej formalny model podróży |
| Indie | Samodzielnych podróżników i miłośników różnorodności | Od łatwego do trudnego | Duże odległości i zmienne warunki komunikacyjne |
| Chiny i Tybet | Doświadczonych podróżników zainteresowanych płaskowyżem | Umiarkowany do bardzo trudnego | Pozwolenia, ograniczenia organizacyjne i wysokość |
| Pakistan | Zaawansowanych trekkerów i alpinistów | Trudny do ekstremalnego | Bezpieczeństwo, logistyka i wymagające szlaki |
Początkujący często patrzą wyłącznie na długość trasy, a to wysokość robi największą różnicę. Trekking trwający siedem dni na wysokości 3000 m może być łatwiejszy niż krótsza wyprawa z szybkim wejściem powyżej 5000 m. Dlatego przed wyborem kierunku sprawdzam nie tylko kilometry, lecz także tempo aklimatyzacji, maksymalną wysokość i możliwość odwrotu.
Nie warto też zakładać, że widok Everestu wymaga od razu wyprawy alpinistycznej. W Nepalu popularny trekking do bazy pod Everestem nie oznacza wejścia na szczyt, ale nadal wymaga dobrej kondycji, przygotowania na zimno i rozsądnego planowania. Największym błędem jest lekceważenie choroby wysokościowej tylko dlatego, że trasa ma wyraźną ścieżkę.
Jak nie pomylić Himalajów z szerszym regionem górskim
W materiałach turystycznych i geograficznych można spotkać nazwę Hindu Kush Himalaya. To szerszy region obejmujący osiem państw, między innymi Afganistan, Bangladesz i Mjanmę. Nie oznacza to jednak, że cały ten obszar leży w głównym łańcuchu Himalajów.
Najbezpieczniej przyjąć prostą zasadę. Gdy pytanie dotyczy państw, przez które przebiegają Himalaje, odpowiedzią jest Nepal, Bhutan, Indie, Chiny i Pakistan. Gdy mowa o całym systemie Hindu Kush Himalaya, lista rozszerza się o kolejne kraje, ale dotyczy już szerszego regionu geograficznego.
Ta różnica ma znaczenie także podczas planowania urlopu. Wyjazd do Bangladeszu może dać kontakt z wodami i dolinami zasilanymi przez rzeki himalajskie, lecz nie będzie wyprawą w wysokie Himalaje. Z kolei podróż do Nepalu, Bhutanu czy Ladakhu pozwala wejść bezpośrednio w krajobraz wielkiego pasma.
Najlepsza odpowiedź zależy od tego, czego oczekujesz od gór
Na pytanie o jedno państwo w Himalajach odpowiadam najpierw: Nepal. Jeśli jednak chodzi o pełną listę, trzeba wymienić pięć krajów, a każdy pokazuje góry z innej strony.
Nepal wybiorą osoby nastawione na trekking i najwyższe szczyty, Bhutan miłośnicy spokojniejszych szlaków i klasztorów, Indie podróżnicy szukający różnorodności, Chiny zainteresowani Tybetem, a Pakistan doświadczeni alpiniści. To właśnie ta różnorodność sprawia, że Himalaje nie są jednym celem, lecz całym zespołem wypraw o zupełnie innym charakterze.
